Mai magana da yawun Ma’aikatar Harkokin Wajen Iran, Esmaeil Baghaei, ya gargadi ƙasashen Turai da kada su zame zuwa “tunanin tarihi irin na #NAZI” ta hanyar goyon bayan farmakin da Isra’ila da Amurka ke yi kan Iran.
A wani rubutu da ya wallafa a shafin X ranar
Laraba, Baghaei ya yi kakkausar suka kan matsayin Jamus, tare da gargadin
ƙasashen Turai da su guji shiga cikin laifukan yaƙi.
“EU/E3 ta taɓa taka muhimmiyar rawa a
diflomasiyyar duniya, inda ta taimaka wajen ƙirƙirar yarjejeniyar JCPOA ta
2015—babbar nasarar manufofin harkokin wajen Turai—wadda wannan gwamnatin
Amurka ta rusa,” in ji Baghaei, yana nufin yarjejeniyar nukiliyar da aka fi
sani da Joint Comprehensive Plan of Action.
Yarjejeniyar, wadda aka cimma tsakanin Iran da
ƙasashe biyar na Majalisar Dinkin Duniya da Jamus, ta nufin takaita ayyukan
nukiliyar Tehran a musayar sassaucin takunkumi. Sai dai Amurka ta janye daga
yarjejeniyar a shekarar 2018.
Dangane da abubuwan da ke faruwa a yanzu,
Baghaei ya ce: “A yau, a ƙarƙashin matsin lamba daga Shugaban gwamnatin Jamus,
wasu ƙasashen EU na iya shiga cikin kuskuren tarihi ta hanyar nuna goyon baya
ga hare-haren Amurka da Isra’ila da ake kira na zalunci da laifukan yaƙi kan
al’ummar Iran, ɗaya daga cikin tsofaffin ƙasashe masu ci gaba a tarihi.”
Ya kammala da gargadi mai tsauri cewa:
“Ƙungiyar ta Turai dole ne ta yi adawa da duk wani mataki da zai yi kama da
tunanin #NAZI, sannan ta tabbatar da bin dokokin ƙasa da ƙasa da kuma adalci.”
A cikin sakonsa, Baghaei ya haɗa da bidiyon
jawabin ɗan majalisar Turai daga Belgium, Marc Botenga, wanda ya soki tsarin da
EU ke bi a batun rikicin yankin yayin zaman majalisa.
A bidiyon, Botenga ya yi tambaya kan abin da
ya kira bambancin matsaya na Yammacin duniya, inda ya ce: “Me ya sa muke
amincewa da Isra’ila ta mallaki bam ɗin nukiliya? Wannan abin da ba a yarda da
shi ba ne.”
Ya kuma soki yadda EU ke kallon tsaro a
yankin. “Kuna kiran Iran babbar barazana amma ku duba Isra’ila tana jefa
bama-bamai a Lebanon, Syria, Iraq, Iran, Yemen da Qatar,” in ji shi.
Da yake magana kan rushewar yarjejeniyar
nukiliyar, Botenga ya ce: “Na biyu, me ya sa ba ku yi Allah-wadai ba ko ma
ambata cewa Amurka ce ta fice daga yarjejeniyar nukiliyar? Ba Iran ba ce,
Amurka ce ta fice.”
Ya kuma ci gaba da sukar martanin EU kan
hare-haren soja na baya-bayan nan. “A ƙarshe, me ya sa EU ba ta la’anci harin
haɗin gwiwar Amurka da Isra’ila kan Iran ba, wanda ya yi sanadin mutuwar
fararen hula da kuma ƙara wahalar diflomasiyyar nukiliya?”
Botenga ya kuma soki manufar takunkumi kan
al’ummar Iran, inda ya ce: “Muna cewa mu mutanen kirki ne da ke kula da hana
yaɗuwar makaman nukiliya da kuma kare haƙƙin ɗan Adam, amma muna ƙara taɓarɓare
yanayin rayuwa. Muna sanya takunkumi da ke cutar da talakawan Iran, wanda ya ƙara
wahalar da sayen magunguna da kayan masarufi.”
A kwanakin baya, manyan jami’an Jamus, ciki
har da Chancellor Friedrich Merz, sun nuna goyon baya ga hare-haren da Amurka
da Isra’ila ke yi.
Rundunar sojin Amurka da Isra’ila sun fara
farmaki kan Iran ranar Asabar ta hanyar kai hari kan wurare 30 a Tehran, wanda
ya yi sanadin mutuwar manyan jami’an gwamnatin Iran.
Jagoran Jamhuriyar Musulunci ta Iran,
Ayatollah Seyyed Ali Khamenei, ya kuma rasu a harin na Asabar.
Tun daga lokacin, sojojin Iran sun mayar da martani
cikin gaggawa ta hanyar harba makamai masu linzami da jiragen yaki marasa
matuƙi zuwa yankunan da Isra’ila ke mamaye da su da kuma sansanonin Amurka a
yankin.
Jami’an Iran sun ce kai hari kan sansanonin
sojin Amurka a yankin wani “haƙƙin kare kai ne na halal”.
Da
suke komawa zuwa Mataki na 51 na Yarjejeniyar Majalisar Ɗinkin Duniya, sun ce
Iran na da haƙƙin kare kanta daga “ayyukan zalunci” na Amurka ko gwamnatin
Isra’ila.

Post a Comment