Shugaban ƙasar Iran, Masoud Pezeshkian, ya ce Amurka ta fara gabatar da buƙatu masu yawa tare da karya yarjejeniyar da ta ɗauka a ƙarƙashin yarjejeniyar Islamabad, kasa da makonni biyu bayan Shugaban Amurka, Donald Trump, ya sanya hannu kan yarjejeniyar.
Da yake jawabi a taron shugabannin ƙasashe karo na 26 na Ƙungiyar Haɗin Kan Shanghai (SCO) a ranar Talata, Pezeshkian ya bayyana hare-haren baya-bayan nan da Amurka da Isra’ila suka kai wa Iran a matsayin ta’addanci ga muhimman ƙa’idojin Yarjejeniya ta Majalisar Ɗinkin Duniya da dokokin ƙasa da ƙasa.
Ya ce Amurka da Isra’ila sun ƙaddamar da yaƙin da Iran ke kallonsa a matsayin harin wuce gona da iri a ranar 28 ga Fabrairu, inda aka kashe Jagoran Juyin Juya Halin Musulunci, Ayatollah Seyyed Ali Khamenei, tare da wasu manyan kwamandojin soji.
Pezeshkian ya ce bayan kwana 40, wato ranar 8 ga Afrilu, Washington da Tel Aviv sun amince da tsagaita wuta sakamakon juriyar Iran, ayyukan ramuwar gayya da ta gudanar, da kuma irin ƙarfin da ta nuna a Mashigin Hormuz.
Ya ce Amurka ta mutunta alƙawuran da ke cikin yarjejeniyar da shugaban ƙasar ya sanya wa hannu na ƙasa da makonni biyu kawai, kafin ta fara gabatar da buƙatu masu yawa tare da karya alƙawuran da ta ɗauka, lamarin da ya ce har yanzu yana ci gaba.
Pezeshkian ya ce Iran ta mayar da martani yadda ya dace kan karya alƙawuran da Amurka ta yi, yana mai cewa idan Amurka ta koma kan cika alƙawuran da ke cikin yarjejeniyar Islamabad, Iran ma za ta yi hakan nan take.
Ya ƙara da cewa, sabanin Amurka, Iran na da tarihin mutunta yarjejeniyoyi da alƙawuran ƙasa da ƙasa, tare da bin ƙa’idojin dokokin ƙasa da ƙasa.
A wani ɓangare na jawabinsa, Pezeshkian ya ce yankin na fuskantar matsalolin tsaro masu alaƙa da juna, ciki har da ta’addanci, tsattsauran ra’ayi, safarar miyagun ƙwayoyi, manyan laifuka da suka ratsa iyakokin ƙasashe, da kuma laifukan yanar gizo.
Ya kuma bayyana ƙara tsanantar fafatawar ƙasashe ta fuskar siyasa, manufofin son kai, amfani da ƙarfi da ƙarfin soja, takunkuman tattalin arziki da ba bisa ƙa’ida ba, da kuma amfani da tattalin arziki da fasaha a matsayin kayan matsin lamba a matsayin wasu daga cikin barazanar da ke damun ƙasashe masu tasowa da tattalin arziƙin da ke bunƙasa.
Shugaban Iran ya ce tsaro da ci gaba abubuwa ne da ke da alaƙa da juna kuma ba za a iya raba su ba, yana mai jaddada buƙatar SCO ta mayar da hankali kan ɓangarorin tsaro da tattalin arziki.
Pezeshkian ya gabatar da shawarwari uku na tattalin arziki, ciki har da ƙarfafa haɗin gwiwar harkokin kuɗi da bankuna da kuma kafa bankin SCO; kafa ƙungiyar inshorar fitar da kaya da zuba jari; da kuma samar da ƙungiyar haɗin gwiwar makamashi ta SCO.
Dangane da batun tsaro kuwa, ya gabatar da shawarar kafa cibiyar nazarin dabarun tsaro a ƙarƙashin ƙungiyar.
Ya ce cibiyar za ta yi amfani da ƙwarewar masana da ƙwararru daga ƙasashe mambobin ƙungiyar wajen gano sabbin barazanar tsaro, nazarin sauye-sauyen yanayin tsaro da kuma samar da shawarwari na musamman domin ƙarfafa tsaro da zaman lafiyar yankin.
Pezeshkian ya kuma bayyana cewa Iran a shirye take ta taka rawar gani cikin ƙoƙarin ƙarfafa ƙungiyar, tare da goyon bayan sabbin tsare-tsare da za su ƙara haɗin kai, inganci da kusantar juna tsakanin ƙasashe mambobin SCO.
Post a Comment